کتاب یک قدم با ریاضیات

یک قدم با ریاضیات

چاپ سوم کتاب "یک قدم با ریاضیات" تألیف آقایان معصومی و مختاری، دبیران ریاضیات دبیرستان انرژی اتمی دوره اول منتشر شد. این کتاب به منظور آمادگی برای آزمون ورودی دبیرستان انرژی اتمی دوره اول تألیف شده است.

داوطلبان آزمون ورودی می‌توانند با خرید کتاب از طریق وبگاه یا با مراجعه به مدرسه این کتاب را تهیه نمایند. قیمت این کتاب 300.000 ريال و مشتمل بر 230 صفحه و مسائلی از منطق، حساب، کاشی‌کاری، هندسه و تخمین است.

کتاب دو فصل و بیست بخش دارد؛ فصل اول سؤالات (بخش اول تا پنجم) و فصل دوم راهنمایی‌های سؤالات (بخش ششم تا بیستم). از آن‌جا که فکر کردن روی مسأله‌ اهمیت بالایی دارد، سؤالات این کتاب دارای چند مرحله راهنمایی جداگانه در فصل‌های جداگانه است، به طوری که دانش‌آموز تمام پاسخ یک سؤال را در یک نگاه نمی‌بیند و این روش به دانش‌آموز فرصت می‌دهد تا بیشتر روی مسأله فکر کند و به طور مستقیم و یک‌جا پاسخ آن را نبیند. به توصیه مؤلفان، کتاب باید توسط خود دانش‌آموز مطالعه شود و نیازی به استفاده از معلم وجود ندارد

مقدمه‌ی کتاب

خوشبختانه به همّت بزرگانی چون پرویز شهریاری از آموزه‌های استوار ریاضی در شرق بهره برده‌ایم، و در روزگاری هستیم که پژوهش‌های آموزش ریاضی در غرب دیده شده‌اند و به ویژه در پایه‌های پایین‌تر، کتاب‌های وزارتی از آموزش سطحی دست‌ کشیده‌اند و ژرف اندیشی و تیزبینی را الگو کرده‌اند. همچنین کتاب‌های راهنمای آموزگار را به خوبی هماهنگ ساخته‌اند. اما دریغا که قطار آموزش و آموزگاران و آموزشگاه‌ها با لختی و کندی خود، هنوز خطّ خود را می‌خواند و می‌راند. چند سالی است که در پرس‌و‌جو از دانش‌آموزان اوّل (پایه‌ی نهم) دبیرستان‌های خوب و ویژه‌ی تهران، دریافته‌ایم که نیمی از ایشان چیزی به نام «جدول نظام دار» نشنیده‌اند؛ چه اندوه بزرگی! کتاب درسی را سر بریده‌اند تا از قطار نکته‌ها جا نمانند. کتاب راهنمای آموزگار سفارش کرده بود تا از دانش آموزان بخواهیم ترجمه‌ی انگلیسی خطّ و نقطه و مجموعه را بیابند. آن قطار لخت به تندی واژه‌های انگلیسی را در جزوه‌ها و کتاب‌های مثلاً کمک آموزشی سوار خود کرد؛ چه دردی! آشنایی با فرهنگ واژه ها کجا و از بر کردن چند واژه از جزوه کجا؟ کتاب های استاد پرویز شهریاری را از قطار پیاده کردند و …

در این سرگردانی دستی به سویمان آمد تا در گزینش و آزمون ورودی دبیرستان دوره‌ی اوّل انرژی اتمی کمک کنیم. زمان و توان زیادی نداشتیم و بزرگی هم چون حکیم نظامی می‌شناختیم که منظومه‌ی لیلی و مجنون را در کم‌تر از چهار ماه سروده بود. از بی‌بری و بی‌بهرگی خود پیش حکیم شرم کردیم. امّا گفتیم تا سامانی به یادداشت های خود بدهیم. پس فرصت کوتاه دو ماهه‌ای در میان کارها ساختیم و خواستیم تا کتاب درسی آموزش و پرورش را پایه بگیریم. خواستیم تا پر کردن حافظه از دستور را سفارش نکنیم. خواستیم تا دانش‌آموز پس از مطالعه و کنجکاوی، پیشرفت ذهن خود را احساس کند. ساده این که خواستیم مطالعه‌ی این کتاب، تنها گردش چشم روی کاغذ و به یاد سپاری نباشد.

از این رو از دانش‌آموزان می‌خواهیم که راهنمایی‌های این کتاب را با فعّالیّت‌های خود همراه کنند و از آموزگاران نخواهند که سیر و سلوک در پرسش‌ها و راهنمایی‌ها را در بند دستورها و قاعده‌ها بکشند. همچنین می‌خواهیم که نگران شکل و شمایل آزمون نباشند. هر کس که خودش حرکتی فعّال در آموزش‌ها و راهنمایی‌های این کتاب داشته باشد، چه در آزمون تشریحی و چه در آزمون چند گزینه‌ای و جواب کوتاه، سربلند خواهد بود.

در طرح برخی از پرسش‌های این کتاب از پرسش‌های مسابقه‌های ریاضی کانگورو الگو گرفته‌ایم. و در پیش کشی قدم به قدم، راهنمایی‌هایی به سبک تارنمای آموزشی قدم­ را پیش گرفته‌ایم. در این تارنما پرسش‌های مسابقه‌های ریاضی کانگورو به شیوه‌ای هوشمند گنجانده شده تا اگر پاسخ را نمی‌دانستید، در ده مرحله راهنمایی‌هایی بگیرید.

تا که قبول افتد و که در نظر آید.

راهنمای مطالعه‌ی کتاب

کتاب روزنامه نیست که خبرهای دور و بر را بگوید. قرار است که با کتاب از خبرهای خود آگاه شوید. کتاب اگر ارزش خواندن داشته باشد، باید شما را تغییر دهد. البتّه خود شما باید خواهان این تغییر باشید. سعدی خردمند با زبانی تند آیه ای از قرآن را به نظم کشیده است. گویا خدا و بنده‌ی خدا در این باره پوشش و اشاره را نمی پسندند.

نه محقق بود نه دانشـــــمند                  چــــارپایی بر او کتابی چند

آن تهی مغز را چه علم و خبر                   که بر او هیزم است یا دفتر

کتاب خوب نقشه‌ی گنج های درون است. جا به جا کردن کتاب از قفسه ها به قفس ذهن و یاد رنج بیهوده است. خبر خوش نیز این است که فرق این گنج و رنج به سادگی چشیده و دیده می‌شود. حرص صفحه و ورق نزنید و فکر تغییر باشید. در هر مسأله اردو بزنید. کوچکی کلید را نبینید. اصلاً به دنبال کلیدهای کوچک باشید. راهنمایی‌ها را هورت نکشید. ساده نگیرید. همیشه چنین نیست که اگر چیزی به شما نزدیک شد، شما هم به آن نزدیک شده‌اید. تقلید ریزترین حرکت‌های کوهنورد کارکشته از شما کوهنورد نمی‌سازد. باید بدانید که چه می‌کنید. از این رو از شما می‌خواهیم که این کتاب را خود بخوانید. راهنمایی‌ها را از هم دور کرده‌ایم تا یک‌باره به چشم نیایند و فرصت کنید تا قدم به قدم پیش بروید. با هر راهنمایی خود را بجویید، خود را بسازید، تا راه را بیابید. قرار است کم کم راه‌ها از درون شما بجوشد. این جوشش تزریقی نیست. تنها دام این است که توان خود را نشناسید و بخواهید که از پلّه‌ی پایانی آغاز کنید. می‌توانستیم در پایان کتاب فهرستی از سختی و سادگی پرسش‌ها آماده کنیم. ولی خواستیم که شما با هم کار کنید اما نه پیش هم. بخشی را نشان کنید. به تنهایی بخوانید و بکاوید. سپس سختی و سادگی پرسش‌ها را به دیگران گزارش کنید. پس دیگران ساده‌تر از شما و به کمک شما عبور خواهند کرد. شما هم چنین کمکی در بخشی دیگر از ایشان خواهید گرفت. یادگیری کار و حرکت گروهی نهنگی است که از این حوض کوچک شکار می‌کنید.

 

داود معصومی